Giá trị của xét nghiệm QuantiFERON®-TB trong chẩn đoán Lao
(14:11 | 10/10/2011)
 - Chẩn đoán nhiễm Lao tiềm ẩn ở nước ta hiện nay thường sử dụng một xét nghiệm duy nhất là test da (tuberculin skin test). Trong khi đó từ năm 2001, Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA) đã cho phép đưa một xét nghiệm mới có tên là QuantiFERON®-TB hoặc còn gọi là QFT vào để sàng lọc phát hiện nhiễm Lao tiềm ẩn.

Nguyên lý của xét nghiệm là định lượng interferon-gamma được tiết ra bởi tế bào Lympho sau khi ủ qua đêm với PPD (purified protein derivative). Tuy nhiên, hạn chế của xét nghiệm này cũng giống như test da là không có tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán nhiễm Lao tiềm ẩn để đối chứng. Thêm vào đó, qua nhiều thử nghiệm gần đây người ta thấy rằng mặc dù QFT có độ đặc hiệu cao hơn nhưng độ nhạy thì tương đương test da trong chẩn đoán Lao ở trẻ em.

Vì vậy, để thuận lợi cho việc theo dõi thông tin trước khi triển khai xét nghiệm này tại Bệnh viện chúng tôi xin giới thiệu tóm tắt QFT.

* Ưu điểm của QFT:

- Chỉ cần lấy mẫu 1 lần, bệnh nhân không cần quay lại để đọc kết quả như test da.

- Có thể đánh giá đáp ứng với nhiều kháng nguyên một cách tự động.

- Không kích hoạt các đáp ứng miễn dịch nghi nhớ.

*Hạn chế của QFT:

- Cần phải lấy máu và phải tiến hành xét nghiệm ngay trong 12 giờ sau khi lấy máu.

- Đòi hỏi trang thiết bị, kỹ thuật viên có trình độ cao.

- Khả năng dự đoán bệnh Lao sẽ tiến triển chưa được xác nhận.

* Chỉ định sử dụng QFT

- Bệnh nhân nghi Lao hoạt động

- Bệnh nhân có nguy cơ tiến triển thành Lao hoạt động

- Bệnh nhân có nguy cơ cao nhiễm Lao tiềm ẩn

- Để chẩn đoán loại trừ các nguyên nhân khác

* Cách tiến hành QFT

Máu toàn phần chống đông bằng Heparin được ủ với kháng nguyên quan tâm trong 16-24 giờ. Kháng nguyên sử dụng là PPD từ vi khuẩn M. tuberculosis (tuberculin) và PPD từ Mycobacterium avium (avian sensitin). Trong Kít có bao gồm phytohemaglutinin (là một mitogen sử dụng như là chứng dương), và saline (sử dụng như chứng âm). Sau khi ủ nồng độ IFN- trong huyết tương được định lượng bằng ELISA.

Kết quả QFT được đánh giá dựa trên tỷ lệ IFN- được giải phóng ra do đáp ứng với tuberculin so với mitogen, hoặc (tuberculin – chứng âm) / (mitogen – chứng âm) × 100 = % đáp ứng với tuberculin.

*Nhận định kết quả QFT

Kết quả xét nghiệm cũng được đánh giá tương tự như test da, mục đích là đánh giá nguy cơ nhiễm M. tuberculosis. Nhiễm M. tuberculosis được xác định khi có 3 điều kiện sau:

1. (mitogen – chứng âm) và (tuberculin – chứng âm) >1.5 IU; và

2. Tỷ lệ phần trăm khác biệt < 10; và

3. Tỷ lệ đáp ứng tuberculin > 15 (tăng nguy cơ nhiễm Lao tiềm ẩn) hoặc > 30 (nguy cơ thấp nhiễm Lao tiềm ẩn).

Xét nghiệm âm tính khi (mitogen – chứng âm) > 1.5 IU nhưng (tuberculin – chứng âm) < 15% (mitogen – chứng âm). Kết quả nghi ngờ nếu (mitogen – chứng âm) < 1.5 IU, kết quả này có thể xảy ra ở những người có cơ địa dị ứng.

Ảnh minh hoạ

 
TS. Lê Hữu Song, Khoa Sinh học phân tử

Theo website bệnh viện trung ương quân đội 108

 

   
Tìm kiếm bài Viết
Xem bài Theo ngày Tháng
   
 
Các tin khác
Áp xe phổi (24/06/2014)